Amahugurwa yihariye
Impamyabumenyi ya kaminuza mu bya Autisme n’ibindi bibazo bijyana na yo yakuye muri Université Claude Bernard Lyon 1, ituma imikorere ye ishingira ku bumenyi bwihariye afite.

Ibyerekeye Rosine
Imyaka mirongo itatu y’ibikorwa, kwiga no kubaka inzego z’ibikorwa hagati y’u Rwanda n’u Bufaransa.
Rosine Duquesne Kamagaju ni Umunyarwandakazi w’inzobere mu bijyanye na Autisme, umutoza kandi akaba ari umuntu watangije ibikorwa byo gutanga ubufasha. Ubunararibonye bwe buhuza ibikorwa byo gufasha abafite Autisme mu buryo butaziguye, guhugura abandi bafasha b’umwuga no kubaka inzego zitanga ubufasha. Icyizere agirirwa gishingiye ku kudatezuka k’umurongo we w’imikorere ukurikira: ubumenyi bwihariye bukoreshwa bugomba kugirira umwana akamaro, bikaba byumvikana ku muryango w’umwana kandi bishobora gushyirwa mu bikorwa n’abashinzwe gufasha ku mwana umunsi ku munsi.
Kuri Rosine, kudaheza ntibigerwaho kuko umuntu yabigambiriye akanabitangaza gusa. Bigira ireme iyo umufasha w’umwuga ashoboye guhuza imikorere ye n’ibikenewe aho ari, umubyeyi nawe akaba yemerwa nk’umuntu ufite ubumenyi bw’ingenzi bukenewe, n’igihe serivisi ishobora gusobanura uburyo irinda agaciro, umutekano n’iterambere rya buri muntu.
Uwashinze ikigo · umutoza · umwubatsi w’inzego z’imikorere
Imyumvire ya Rosine yubakiwe hagati y’u Rwanda n’u Bufaransa, mu mirimo yakoreye ahantu hatandukanye ariko hagamijwe gukemura ikibazo kimwe: ni gute ubufasha butangwa bwagira umumamaro nyakuri mu buzima bwa buri munsi? Amasomo ye ya kaminuza yamuhaye umurongo ukomeye; imyaka myinshi mu kazi ke ka buri munsi ko gutanga ubufasha yamwigishije kwitegereza, guhuza ibikorwa n’ibikenewe aho ari, no guhora yita ku kureba ibyo ibisubizo byashyizweho bigenerwa abantu bose bishobora kwirengagiza.
Gusangiza abandi ubumenyi mu Rwanda ntibyasobanuraga kuzana uburyo bwuzuye buvuye ahandi. Byari uguhindura amakuru yemejwe n’ubushakashatsi akavamo uburyo bwakoreshwa bwubahiriza indimi, imico, ubunararibonye bw’imiryango, umutungo uhari ndetse n’inshingano z’inzego zihari.
Ubu bushobozi bwo gukorera ahantu hatandukanye hari imibereho n’imiterere itandukanye ni kimwe mu bintu byihariye bimuranga. Rosine ashoboye guhuza uburyo bw’imikorere mpuzamahanga n'ishyirwa mu bikorwa ryayo rihuje n'imiterere y'aho ari hose, ari na ko ahora yibutsa abantu ko guhuza uburyo bw’imikorere n'imiterere yihariye y'ahantu runaka bisaba gahunda inoze, gutega amatwi no gukora isuzuma rihoraho.
« Uburyo na gahunda bikurikizwa ni ingenzi. Ariko umwana, umuryango n’ukuri kw’imibereho y’aho batuye bigomba guhora biza ku isonga. »
Impamyabumenyi ya kaminuza mu bya Autisme n’ibindi bibazo bijyana na yo yakuye muri Université Claude Bernard Lyon 1, ituma imikorere ye ishingira ku bumenyi bwihariye afite.
Imyaka irenga 25 y’ubunararibonye mu Bufaransa no muri Afurika, cyane cyane mu bikorwa byo gufasha abana n’abantu bakuru bafite Autisme mu buryo butaziguye.
Amahugurwa no gusangiza abandi ubumenyi muri gahunda ya MIDA Grands Lacs, hagamijwe mbere na mbere guteza imbere ubushobozi bwa kinyamwuga ku bantu b’imbere mu gihugu.
Umuyobozi kandi akaba ari nawe washinze umuryango wa Autisme Rwanda. Ishingwa ry’uyu muryango i Kigali muri 2014 ryaje nk’igisubizo gifatika ku bana, imiryango, ndetse no ku bafasha b’umwuga babitaho.
Mu Rwanda rwo nyuma ya jenoside yakorewe Abatutsi, Rosine yakoranye na Save the Children Fund UK afasha abana batari kumwe n'imiryango yabo kongera kuyisanga. Uyu murimo watumye kurinda abana, kubaka icyizere no kongera gusana buhoro buhoro umubano w'imiryango biba ishingiro ry'urugendo rw'umwuga we.
Imyaka yamaze afasha mu buryo butaziguye abana n’abantu bakuru bafite Autisme yahaye Rosine gusobanukirwa byimbitse ibikenewe bya buri munsi, intambwe ziterwa n’ukuri kw’imibereho y’imiryango. Yongeye kuri ubwo bunararibonye impamyabumenyi ya kaminuza mu bya Autisme n’ibindi bibazo bijyana na yo yakuye muri Université Claude Bernard Lyon 1.
Muri gahunda ya MIDA Grands Lacs ya OIM, mu mahugurwa yabereye i Kigali, Rosine yahuguye abari kuzaba abatoza mu bijyanye gufasha abantu bafite Autisme mu rwego rw’mitekerereze no mu burezi. Intego ntiyari igikorwa cy’igihe gito, ahubwo yari ukongera ubushobozi bw’imbere mu gihugu mu buryo burambye.
Rosine yashinze Autisme Rwanda nk’igisubizo cyari gikenewe mu gihugu ku bana n’imiryango, ari na ko akorana n’abafasha b’umwuga n’abaturage. Uyu muryango wabaye ahantu ubumenyi bupimirwa hakurikijwe ibikenewe nyakuri kandi ubwo bumenyi bugahora buvugururwa umunsi ku munsi.
Intambwe ikurikira ni ukwandika no kubika amasomo yigirwa mu bikorwa bya buri munsi, gutuma ubwo uburyo bw’imikorere bushobora gusangizwa abandi no gushyiraho amahame yo kurinda ireme ryabwo. Intego ni ugufasha abafatanyabikorwa bo muri Afurika b’ahazaza guhuza ubu buryo bw’imikorere n'imiterere yihariye yaho bari, mu buryo butabangamiye amahame yabwo ashyira umwana ku isonga.
Ahantu hatandukanye no bihe bitandukanye
Urugendo rwa Rosine ruhuza ibikorwa byo mu rwego rw'akazi, ubufatanye n'inzego zitandukanye ndetse n'ubufatanye mpuzamahanga. Aya mafoto agaragaza ibyiciro bitandukanye by'uru rugendo, atari ukwibanda gusa ku gikorwa kimwe giheruka kuba.



Amafoto yashyizwe ahagaragara na Autisme Rwanda
Tumira Rosine abasangize inyigisho zishiniye ku rugendo rwe, mu guhugura abakozi cyangwa ubujyanama mu guteza imbere kudaheza.
Ganira na Rosine ↗